Strona bierna w języku hiszpańskim

Jak wiemy strona czynna kładzie nacisk na wykonawcę czynności. Strona bierna może podkreślić czynność lub stan. Podmiot w tym wypadku nie ma znaczenia, jest nieznany lub znany wszystkim i przez to nie trzeba go wymieniać w zdaniu.

Przykład strony czynnej w języku hiszpańskim:
La ambulancia conduce al herido al hospital.

Przykład storny biernej, która kładzie nacisk na czynność lub stan:
El herido es conducido (por la ambulancia) al hospital.

Wykorzystanie strony biernej.

Strona bierna może służyć do określenia działania (procesu) lub stanu już po zakończeniu działania. W przeciwieństwie do języka niemieckiego czy polskiego nie używa się tej konstrukcji gramatycznej często w języku hiszpańskim. Możecie spotkać się z jej użyciem w oficjalnym piśmie lub w artykule z prasy. Dziennikarze lubią używać tej struktury gramatycznej. Hiszpanie w mowie raczej nie używają strony biernej.

Pamiętajcie, że stronę bierną tworzymy dwojako. Jeśli chcemy przez nią określić działanie i dłuższy proces, używamy wówczas czasownika SER+IMIESŁOW BIERNY (zmienia swoją formę w zależności od płci i liczby czasownika).

Przykład: Un hombre ha sido atropellado.
Przykład: El herido es conducido al hospital.
Przykład: Los testimonios han sido recogidos por la policía.
Przykład: La botella fue abierta.
Przykład: El banco fue pintado.

Jeśli czasownik SER występuje w czasach Pretérito Perfecto lub Indefinido, to tłumaczymy opisane czynności na język polski jako dokonane. Gdy zaś wyrażone są za pomocą czasu Presente lub Pretérito Imperfecto, są one w naszym mniemaniu niedokonane.

Można także utworzyć stronę bierną określając stan, który jest efektem następującym po danym zdarzeniu. Na przykład efektem wypadku i potrącenia człowieka jest ranienie go. Człowiek jest ranny. Wówczas do stworzenia strony biernej wykorzystujemy czasownik ESTAR+IMIESŁOW BIERNY ( zmienia swoją formę w zależności od płci i liczby czasownika)

Przykład: El hombre está herido. (Durante la acción el hombre ha sido herido – ahora está herido)
Przykład: La puerta estaba cerrada.
Przykład: Las llaves estuvieron perdidas.
Przykład: Mi casa está pintada.

Czasu Pretérito Perfecto nie używa sie praktycznie nigdy w stronie biernej z ESTAR, ponieważ jest to czas przeszły niedokonany, a nasza struktura opisuje skutek zakończonej czynności.

Spójrzcie także na poniższe przykłady. Głównym czasownik (RECOGER) staje się w stronie biernej imiesłowem biernym. W zależności od płci i liczby rzeczownika występującego w zdaniu, imiesłów zmienia swoją formę (es/está recogida, es/está recogido, son/están recogidas, son/están recogidos).

Przykład: La policía recoge los testimonios – activa 
Przykład: Los testimonios son recogidos (por la policía) – pasiva de proceso
Przykład: Los testimonios están recogidos –  pasiva de estado
testimonios (masculino, plural)  recogidos

W stronie biernej, która określa stan końcowy nigdy nie występuje wykonawca czynności. W stronie biernej określającej działanie i proces można na końcu określić wykonawcę czynności (Los testimonios son recogidos por la policía).

Jak tworzyć stronę bierną w poszczególnych czasach? Przykłady.
Strona bierna, działanieStrona czynnaStrona bierna, stan
Los testimonios son recogidos.PRESENTE
La policía recoge los testimonios.
Los testimonios están recogidos.
Los testimonios eran recogidos.IMPERFECTO
La policía recogía los testimonios
Los testimonios estaban recogidos.
Los testimonios fueron recogidos.INDEFINIDO
La policía recogió los testimonios.
Los testimonios estuvieron recogidos.
Los testimonios han sido recogidos.PRETERITO PERFECTO
La policía ha recogido los testimonios.
Los testimonios han estado recogidos.
Los testimonios habían sido recogidos.PLUSCUAMPERFECTO
La policía había recogido los testimonios.
Los testimonios habían estado recogidos.
Los testimonios serán recogidos.FUTURO SIMPLE
La policía recogerá los testimonios.
Los testimonios estarán recogidos.
Los testimonios habrán sido recogidos.FUTURO COMPUESTO
La policía habrá recogido los testimonios.
Los testimonios habrán estado recogidos.
Los testimonios serían recogidos.CONDICIONAL SIMPLE
La policía recogería los testimonios.
Los testimonios estarían recogidos.
Los testimonios habrían sido recogidos.CONDICIONAL COMPUESTO
La policía habría recogido los testimonios.
Los testimonios habrían estado recogidos.
Pasiva refleja (konstrukcja bezosobowa, która często jest używana w czasie teraźniejszym).

Konstrukcja bezosobowa se + czasownik to forma strony biernej bardzo często używana w języku hiszpańskim.

Możemy tworzyć stronę bierną w ten sposób, gdy wykonawca czynności nie jest określony, a czasownik jest w 3os. l.p. lub 3 os. l.m. Do czasownika dodajemy zaimek zwrotny se (się):

  • Se venden libretas en aquella tienda.
  • Se arrienda la casa.
  • Se usa mucha sal en Chile.
  • Se cena a las diez.

Ta bezosobowa kontrukcja może pojawić się praktycznie we wszystkich czasach. Częsta spotyka się tę formę bezosobową w nagłówkach gazet. Bardzo często występuje także z łącznie z czasownikiem poder, kiedy opisujemy pozwolenie, zakaz czy pytanie o pozwolenie. W ogłoszeniach i powiadomieniach, w poleceniach, poradach, wskazówkach oraz w ogólnych stwierdzeniach także napotkamy tę konstrukcję bezosobową.

Mamy nadzieję, że z grubsza wyjaśniliśmy Wam ten temat. Wiadomo, że najważniejsza jest praktyka. Proponujemy poczytać hiszpańską prasę i wyszukiwać w artykułach strony biernej. Jest to najlepszy sposób na poszerzenie słownictwa i praktyczne zrozumienie użycia strony biernej w języku hiszpańskim. Podczas rozmowy z Hiszpanami raczej spotkamy się z konstrukcją bezosobową, której użycie już znacie.

Jak tworzymy stronę bierną?
ser+participio pasado= strona bierna
estar+participio pasado= strona bierna
Jeśli chodzi o participio pasado to jest to forma czasownika, z którą spotkaliśmy się już w czasie Pretérito Perfecto. Jej tworzenie polega na zmianie końcówki czasownika: jeśli ma on końcówkę -ar, czyli należy do I grupy koniugacyjnej, zmienia się ona na -ado, jeśli należy do II lub III grupy koniugacyjnej, czyli kończy się na -er lub -ir, jego końcówka zmieniana jest na -ido
Participios pasados – formy nieregularne.
  • volver – vuelto
  • morir – muerto
  • romper – roto
  • ver – visto
  • poner – puesto
  • hacer – hecho
  • escribir – escrito
  • decir – dicho
  • abrir – abierto